Wat wordt de koers en invulling van het toezicht en de naleving van het BRZO in 2012? De maatlatcoördinatoren van de brandweer kwamen samen om mee te denken over de belangrijkste aandachtspunten als aanzet voor de nieuwe visienotitie.
De bijeenkomst vond plaats op 21 oktober 2011 in het stijlvolle Grand Hotel Karel V in hartje Utrecht. De dag staat in het teken van visievorming. In de middag wordt een aantal stellingen aangedragen die als kapstok dienen voor de ontwikkeling van het visiedocument. De groep mag zich buigen over onderwerpen als: de kwaliteit van het toezicht, de positie van de opleiding en van inspecteurs, het borgen van preventiekennis en de gevolgen van Moerdijk voor de wijze van handhaving. Walter de Koning, adviseur van Gemini Consultants, en Cor Neeft van Chorda begeleiden het proces. De Koning schrijft de uiteindelijke versie van de visienotitie. Het doel is helder: voor de bestuurlijke vertegenwoordigers een goed streefbeeld neerzetten van het toezicht op het BRZO, zodat zij dit later kunnen inbrengen op de landelijke agenda’s.   

Van alles meer
Op de stellingen wordt soms met de nodige emotie gereageerd. De maatlatcoördinatoren zijn het met elkaar eens op het punt van toezicht: inspectie niet alleen beperken tot de risicoprofielbedrijven in de categorieën VR en PBZO (Preventie Beleid Zware Ongevallen) van het BRZO, maar ook andere risicovolle bedrijven die in bijvoorbeeld de wijk gevestigd zijn, hierin meenemen. Zorgen zijn er ook. Over onder meer het maken van keuzes als het gaat om toezicht. Steeds vaker gaat het eerst over het budget.
Ook deze middag komt de Moerdijkbrand voorbij. Deze heeft dan ook zichtbare sporen achtergelaten in de werkwijze van de inspecteurs. Er is van alles méér gekomen: meer onderzoek, meer overleg en afstemming met inspecteurs van de provincie en de arbeidsinspectie, meer raadsvragen, meer papierwerk en meer nadruk op argumentatie. De conclusie is dat de beoordelingen weliswaar hetzelfde blijven, maar dat het wel meer tijd kost om het te vertellen. 

Vier regio’s
De stelling over de kwaliteit van inspectiewerk levert een korte discussie op over de output ervan, met name hoe en of je op de toegevoegde waarde ervan, een veiligere leefomgeving, überhaupt wel kúnt sturen? Daarna komt de opleiding voor inspecteurs aan bod. Tot dusverre hebben zo’n 15 mensen de complete opleiding Specialist industriële veiligheid bij de Brandweeracademie in Arnhem gevolgd. Door het geringe aantal cursisten vond de opleiding dit jaar geen doorgang. De groep bespreekt mogelijkheden hoe deze ontwikkeling positief te keren. Er wordt stilgestaan bij de toekomstige ontwikkelingen van het milieutoezicht en het Rijk: de vorming van gespecialiseerde, regionale uitvoeringsdiensten en één centrale Rijksinspectie voor milieu. De centrale vraag die middag richt zich vooral op hoe de organisatorische indeling bij het BRZO-toezicht moet worden ingericht? De voor- en nadelen van de verschillende varianten worden hierbij tegen elkaar afgewogen: 1, 2, 4 regio’s of 25 veiligheidsregio’s? Hier zit de groep redelijk met elkaar op dezelfde golflengte, wanneer ze hun voorkeur uitspreken voor 4 of misschien wel 5 ietwat grotere regio’s met bijvoorbeeld een coördinatie vanuit het LEC BrandweerBRZO. Wat meetelt, is dat het aansluit bij wat gekozen wordt bij milieutoezicht én dat de brandweer als volwaardige partner aan de gesprekstafel kan aanschuiven. Men hoopt daarnaast op een nauwere samenwerking met de portefeuillehouder, het Veiligheidsberaad.

Minder verlegen
Dan meldt Jan Lonink, burgemeester van Terneuzen én voorzitter van de bestuurscommissie Brandweer van het Veiligheidsberaad, zich aan de zaaldeur. Hij is uitgenodigd om vragen te beantwoorden en advies te geven over hoe de brandweer zich beter ambtelijk en bestuurlijk zichtbaar kan maken. Hij spoort de rode kolom letterlijk aan zich minder verlegen op te stellen: ”Geef mij inhoud, maak je vragen helder en ik ben jullie ambassadeur.”

Risicolat
Hoe rood is het toezicht op het BRZO eigenlijk? De zorg om bedrijven veiliger te laten werken is meer dan een doorsnee brandweertaak. De specifieke Brzo-taak, het uitvoeren van inspecties, kan wanneer je dit langs de lat van risico legt, met evenveel gemak vallen onder de blauwe kolom van de veiligheidsregio’s als de rode kolom van de brandweer, zo beredeneert Lonink. Begin 2012 verschijnt het concept van de nieuwe visienota. De grote vraag wordt dan misschien wel: gaan we rood of gaan we blauw? Die verschuiving is volgens Walter Reurink van het Landelijk Expertisecentrum nog niet gerealiseerd, maar de tendens naar meer multidisciplinair zit er zeker in. Rood heeft de rol, kennis en ervaring op het gebied van rampenbestrijding. Rood vanuit die basisgedachte met een beweging naar blauw: dat is het vertrekpunt die de maatlatcoördinatoren graag in het komende visiedocument terug willen zien.
​