Dit document vloeit voort uit de kabinetsacties n.a.v. de Vuurwerkramp Enschede en bevat bevindingen en aanbevelingen naar aanleiding van een nulmeting van het kwaliteitsniveau van pro-actie en preventie binnen de regionale brandweerkorpsen.
Het daarbij verkregen inzicht in de huidige en benodigde capaciteit, de deskundigheid en het instrumentarium voor een juiste invulling van het takenpakket zijn:

• Ter borging van een minimaal kwaliteitsniveau van pro-actie en preventietaken verdient het aanbeveling de belangrijkste werkprocessen vast te leggen in een te beheren kwaliteitssysteem.
• Het (landelijk) instrumentarium op het gebied van pro-actie en preventie dient te worden verbeterd.
• Er is vanuit het management van de brandweerorganisaties onvoldoende grip op de werkprocessen die zich binnen pro-actie en preventie afspelen.

Om voor een juiste doelmatige invulling en uitvoering van de pro-actie en preventietaken zorg te dragen is door het ministerie van BZK samen met de Nederlandse Vereniging Brandweer en Rampenbestrijding (NVBR) en Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) de Kwaliteitshandreiking Pro-actie en Preventie ontwikkeld waarin alle taken met betrekking tot pro-actie (en pro-actieve preventie), preventie, controle en handhaving zijn opgenomen. Voor elke taak zijn naast een minimumniveau twee hogere kwaliteitsniveaus gedefinieerd. Het kan de brandweerorganisaties helpen bij het vormgeven van een minimumniveau voor pro-actie en preventietaken.
De handreiking kwaliteit pro-actie en preventie beschrijft vooral bestaande taken. BZK heeft een impuls gegeven aan de versterking van de regio voor de uitvoering van de taken door middel van het structureel ter beschikking stellen van middelen voor het aantrekken van pro-actie en preventie medewerkers op regionaal niveau (circulaire 17 juli 2001, kenmerk EB2001/79217).
 
Uitgangspunten voor versterking van pro-actie en preventie zijn:

• De referentiekaders vastgelegd in het project versterking brandweer (PVB, Project Versterking Brandweer).
• Er moet recht worden gedaan aan de gemeentelijke en regionale verantwoordelijkheid.
• Binnen afzienbare tijd moet resultaat te zien zijn in de organisatie van pro-actie en preventie, het beleid en de uitvoering daarvan.
• Het beleid moet leiden tot verbeterde integrale samenwerking en krachtenbundeling in de veiligheidsketen (BWT, RO, Milieu, politie en GHOR) en daarmee tegemoet komen aan de adviezen van de Commissie Brouwer en de Midterm-Review.

Bij de ontwikkeling van de handreiking is rekening gehouden met het PVB, met name daar waar de bestaande referentiekaders aansluiten bij de huidige praktijk, aangevuld met nieuwe inzichten en ontbrekende taken.
Tevens is rekening gehouden met het Regionaal Beheersplan Rampenbestrijding dat de regio’s in 2004 moeten maken (ervan uitgaande dat het wetsvoorstel ‘Kwaliteitsbevordering Rampenbestrijding’ per 1 januari 2004 in werking treedt). De handreiking kan worden gebruikt om de hoofdstukken pro-actie en preventie uit het Regionaal Beheersplan nader in te vullen.
De handreiking past in het programma “Slagen Voor Veiligheid” in welk kader meer ondersteunende handreikingen ten behoeve van de gemeenten en brandweer worden uitgebracht.
 
Aanbeveling
De handreiking heeft geen verplichtend karakter. Wel is het advies om de handreiking te gebruiken bij de ontwikkeling van beleid, het bepalen van de gewenste kwaliteit en de daarbij behorende capaciteit. Door gebruik te maken van de handreiking is men in staat om weloverwogen beleidskeuzes te maken, activiteiten te prioriteren en de consequenties te overzien. Het is de ambitie dat uiteindelijk alle brandweerregio’s aan het minimumniveau van pro-actie en preventie voldoen.
Om het gewenste kwaliteitsniveau te realiseren kan het noodzakelijk zijn de organisatie op het gebied van pro-actie en preventie te versterken. Tevens kan het betekenen dat meer regie, coördinatie en soms ook uitvoering, waar het om specialisaties gaat, te leggen bij bijvoorbeeld de regionale brandweer en/of dat er nadrukkelijker een intergemeentelijke samenwerking tot stand komt.
 
De Handreiking kwaliteit pro-actie en preventie is een dynamisch document.