De opdrachtgever zal in de initiatieffase eerst moeten (laten) onderzoeken of nieuwbouw, of in geval van een al bestaand gebouw, verbouw of renovatie de aangewezen weg is. Daarbij geeft hij verschillende randvoorwaarden aan, waarbij aandacht voor brandveiligheid een zeer belangrijke is. Vooral kosten kunnen bepalend zijn voor een keuze.

Partners om opdracht mee te realiseren
De opdrachtgever zoekt in de initiatieffase zijn partners waarmee hij deze opdracht kan realiseren. Om een ontwerp te maken zal de opdrachtgever minimaal moeten overleggen met de toekomstige gebruiker en een architect om het project te realiseren. Uit de samenspraak tussen opdrachtgever, gebruiker en architect ontstaat een heldere opdracht.

Aandachtspunten voor ontwerp
In de initiatieffase moeten zoveel mogelijk vragen worden beantwoord voordat kan worden gestart met het ontwerpen. Een architect gaat niet zomaar aan de slag met het ontwerpen van een gebouw. Hij moet eerst antwoord hebben op een aantal vragen: 

• Welke doelgroep maakt straks gebruik van het gebouw? 
• Welke eisen stellen die gebruikers? 
• Welk budget is beschikbaar voor het project? 
• Waar komt het gebouw te staan? Mag dit ook volgens het bestemmingsplan?
• Is een standaard brandveiligheidsniveau (volgens de regelgeving) voldoende voor het gebouw, of vereist het een hoger veiligheidsniveau? 
• Brengt de functie van het gebouw specifieke veiligheidsvoorschriften met zich mee? (Denk aan scholen, waarvoor naast de algemene regelgeving specifieke brancheafspraken zijn gemaakt.)

Pas als de antwoorden op bovenstaande (en wellicht nog andere) vragen helder zijn, kan de architect aan de slag. Hij kan dan in zijn ontwerp voldoende rekening houden met brandveiligheid.

Hulpmiddelen in de initiatieffase
Om antwoorden te krijgen op de verschillende vragen in de initiatieffase kan een opdrachtgever, architect of gebruiker zich op verschillende manieren oriënteren. Veel vragen kunnen in onderlinge overeenstemming worden bepaald, zoals het te besteden budget of de toekomstige doelgroep. Informatie over specifieke regelgeving of bestemmingsplannen moet op een andere manier worden verkregen.

De gemeente kan inzicht geven in bestemmingsplannen. Ook kan de gemeente zelf aangeven of voor een bepaald gebouwtype specifieke eisen gelden.